25 czerwca 2014

Węgiel - podstawowe informacje


Dzisiaj co nieco teorii na temat jednego z najbardziej popularnych, a jednocześnie najrzadziej używanego przeze mnie medium rysunkowego: węgla.

Węgiel nie jest łatwą ani czystą techniką. Ze względu na swoją sypkość czyni pracę z nim brudną - prawdopodobieństwo przypadkowego rozmazania tego, co się narysowało, jest wielokrotnie większe, niż w przypadku rysunku ołówkiem lub kredkami!

Na przestrzeni lat asortyment węgli dostępnych do nabycia wzbogacił się o wiele różnych rodzajów, a nawet kolorów! Przejdźmy jednak do podstawowych informacji na temat tego medium.

 

Czym jest węgiel?

Węgiel używany był od zarania dziejów. Jest to właściwie pierwsze medium, które służyło ludziom do rysowania :) Ponoć dopiero w XIX wieku węgiel ustąpił ołówkom pierwsze miejsce w kategorii najpopularniejszych przyborów do rysowania.
Za Wikipedią: 

Węgiel drzewny (roślinny), czerń węglowa, C.I. 77266 (E153) – lekka, czarna substancja wytwarzana z drewna w procesie suchej destylacji. Głównym składnikiem jest węgiel pierwiastkowy, zanieczyszczony popiołem i licznymi związkami organicznymi.

Węgiel naturalny dzieli się na twardy (ze zwęglonych wiórów drzewnych) i miękki. Miękki powstaje w wyniku spalania cienkich gałązek wierzby, winorośli, lipy, bukszpanu itp. przy ograniczonym dostępie powietrza.

Jakie prace można rysować węglem?

Wszystkie. Węgiel najczęściej używa się do rysowania szybkich, ekspresyjnych prac, gdzie nieważny jest detal - chodzi o odwzorowanie tego, co się widzi, w jak najkrótszym czasie, przygotowanie szkicu, np. studium postaci, martwej natury. Nie znaczy to, że nie można rysować nim szczegółowych, a nawet realistycznych prac. Spokojnie sprawdzi się przy rysowaniu architektury, portretów ludzi i zwierząt. Węgiel przydaje się do prac na dużym formacie, gdzie można w nieskrępowany i szybki sposób stawiać kreski.



Powyższe prace zostały wykonane przez Wyspiańskiego, Mehoffera, Degasa oraz Antonowa. Polecam też poprzeglądać powyższe linki, warto! :)

Rodzaje węgla

  • węgiel rysunkowy - dostępny w postaci delikatnych pałeczek o różnych średnicach, przydaje się głównie do nieszczegółowych szkiców
  • węgiel w ołówku
    • czarny - idealny do rysowania detali i cienkich linii [np. włosów]
    • barwiony - dodanie akcentów kolorystycznych do czarnego węgla uatrakcyjni rysunek. Można zamiast niego użyć pasteli, ale mimo wszystko nic innego tak perfekcyjnie nie będzie współgrało z węglem, jak inny węgiel ;)
  • węgiel w sztyfcie - przyda się do rysowania na szybko, na dużym formacie, do wykonywania architektury, lasu, tła.
Węgiel, którym rysujemy, warto dobrać do stylu oraz tematu, którym się zajmiemy. Oczywiste jest, że do prac szczegółowych, takich jak portrety, przyda się węgiel rysunkowy albo w ołówku, a budynki pomoże pocieniować węgiel w sztyfcie.

Więcej na temat rodzajów węgli w następnej notce!


Właściwości

  • Węgiel łatwo się rozciera, ale przy tym dosyć prószy, za czym idzie brak czystości - kiedy rysowałam prace zamieszczone w tej notce, miałam ręce brudne od węgla aż po łokcie :D
  •  W zależności od nacisku, możemy uzyskać nieco transparentne cieniowanie, jak również smolistą, głęboką czerń.  
  • Dzięki temu, że węgiel daje tak głęboką czerń, można uzyskać niezwykłą atmosferę pracy. Kontrast pomiędzy papierem [białym lub kolorowym] a obszarem pokrytym węglem podkreśla dramatyzm, sugeruje gwałtowność, tajemniczość... alternatyw jest wiele :) Węgla można użyć do nadania większej głębi pracom ołówkowym.
  • Bardzo łatwo się zmazuje, bez względu na to, czy używamy gumki chlebowej, czy zwykłej. Odradzam jednak użycie gumki chlebowej, gdyż pył tak mocno zabrudzi gumkę, że straci ona swoją lepkość [dzięki której ma zdolność zbierania grafitu ołówka, węgla itd.].
  • Węgiel można rozmazywać palcem, wiszerem, pędzlem lub chusteczką. Węgiel można rozmazywać bezpośrednio na kartce, na której się rysowało, lub zarysować pewien obszar na dodatkowej kartce papieru, następnie rozetrzeć wiszerem, pędzlem lub chusteczką i dopiero nałożyć na właściwą pracę. Rozmazywanie pomoże ukazać coś delikatnego, coś, co nie posiada zwartej konsystencji [jak gaz czy mgła] bądź rozmytego, znajdującego się w oddali [efekt niskiej głębi ostrości].
  • węgiel jest wodorozpuszczalny ze względu na zawartość glinki. Długo nie miałam o tym pojęcia, być może dla niektórych z Was to także będzie zaskoczeniem. Dlatego można eksperymentować i łączyć go z akwarelami, ołówkami wodorozpuszczalnymi i kredkami akwarelowymi.

Z czym łączyć węgiel?

Najlepiej współpracuje z barwionym węglem, ołówkami i pastelami. Można go używać w połączeniu z białą kredą/pastelem/węglem - daje ciekawy efekt, szczególnie na kolorowym papierze!

Papier

Do rysowania węglem najlepiej używać papieru fakturowanego, nieco szorstkiego. Zapewni on większą przyczepność węgla, niż papier gładki, a także pozwoli uzyskać interesującą fakturę. Przyznam jednak, że osobiście jednak polubiłam rysowanie węglem na papierze gładkim :) Łatwiej o precyzję stawianych kresek [bo węgiel nie wpada w zagłębienia faktury, w wyniku czego rysujemy krzywą kreskę], nietrudno jest wykonywać na takim papierze detale, prościej jest osiągnąć efekt gładkości, jeśli zależy nam na realizmie.
Prace wykonane węglem prezentują się najlepiej na białym lub kolorowym [ale jasnym] papierze.

W sklepach plastycznych i papierniczych bez trudu znaleźć papier do rysowania węglem. Nie ma przeciwwskazań, by rysować na kartkach z bloku rysunkowego albo technicznego, ale naprawdę fajnie pracuje się na bristolu. Można kupić go w różnych formatach, od B1 [100cm x 70cm] do A4 [21 cm x 29,7cm] oraz kolorach. Do wyboru są gładkie oraz fakturowane papiery. Ogranicza nas jedynie nasze widzi-mi-się oraz poziom różnorodności asortymentu sklepu ;)



Zabezpieczanie prac wykonanych węglem

Po ukończonej pracy rysunek wykonany węglem powinno się zabezpieczyć za pomocą fiksatywy [w płynie lub sprayu] lub lakieru do włosów. Obrazek należy spryskiwać z odległości, tak, by osiadła na nim "mgiełka" spray'u. Dzięki temu węgiel przyklei się do papieru i nie będzie się tak obsypywał.

Powyższe rysunki zostały wykonane przez Leonarda da Vinci.







Zobaczcie również:


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...